Sunday, March 8, 2020

Labsii Lakk 189/2007 Labsii Kenniinsa Hayyamaa fi Bulchiinsa Abukaatoo fi Barreessitoota Dhimma Seeraa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lak. 182/2005 fooyyessuuf Labsii bahe


Labsii Lakk 189/2007

Labsii Kenniinsa Hayyamaa fi Bulchiinsa Abukaatoo fi Barreessitoota Dhimma Seeraa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lak. 182/2005 fooyyessuuf Labsii bahe
Sirna Kenniinsa Hayyamaa fi Bulchiinsa Abukaatoo fi Barreessitoota Dhimma Seeraa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Labsii Lakk.182/2005 fooyyessuun barbaachisaa ta’ee waan argameef;
Akkaataa Heera Mootummaa Naannoo Oromiyaa fooyya’ee bahe Labsii Lakk. 46/1994 keewwata 49(3) (a) tiin kan kanatti aanu Labsameera.

1. Mata Duree Gabaabaa
Labsiin kun “Labsii Kenniinsa Hayyamaa fi Bulchiinsa Abukaatoo fi Barreessitoota Dhimma Seeraa Lak. 182/2005 fooyyessuuf bahe Labsii Lakk. 189/2007” jedhamee waamamuu ni danda’a.
2. Fooyya’iinsa
Labsiin Lakk. 182/2005 akkaataa armaan gadiitiin fooyya’ee jira.
1. Keewwatni 10 keewwatni xiqqaan (1)
(h)n haqamee kan kanatti aanuun bakka bu’ee jira.
10 (1) (h) Mana hojii yookiin dhaabbata keessatti hojjetaa jiru irraa ragaa hojii gadi lakkisuu isaa agarsiisu;
2. Keewwatni 10 keewwatni xiqqaan (2)
(a) fi (b)n haqamee kan kanatti aanuun bakka bu’ee jira.
10(2)(a) Dhaabbata barnootaa seeraan beekamtii qabu irraa barumsa seeraatiin Digirii sadaffaan kan eebbifame, seerota bu’uuraa Itoophiyaa kan baratee fi ogummaa seeraatiin tajaajila waggaa tokkoo fi isaa ol kan qabu;
10 (2)(b) Dhaabbata barnootaa seeraan beekamtii qabu irraa barumsa seeraatiin Digirii lammaffaan kan eebbifame, seerota bu’uuraa Itoophiyaa kan baratee fi ogummaa seeraatiin tajaajila waggaa lamaa fi isaa ol kan qabu;
10(2(c) Dhaabbata barnootaa seeraan beekamtii qabu irraa barumsa seeraatiin digirii jalqabaatiin kan eebbifame, seerota bu’uuraa Itoophiyaa kan baratee fi ogummaa seeraatiin tajaajila waggaa afurii fi isaa ol kan qabu yookiin,
10(2)(d) Dhaabbata barnootaa Seeraan beekamtii qabu irraa barumsa seeraatiin Dippiloomaan yookiin sadarkaa kanaan walgituun kan eebbifame, Seerota bu’uuraa Itoophiyaa kan baratee fi ogummaa seeraatiin tajaajila waggaa jahaa fi isaa ol kan qabu yoo ta’e dha.
3. Keewwatni 10 keewwatni xiqqaan 3
(a) fi (b)n haqamee kan kanatti aanuun bakka bu’ee jira.
10 (3)(a) Dhaabbata barnoota seeraan beekamtii qabu irraa barumsa seeraatiin digirii sadaffaan kan eebbifame, seerota bu’uuraa Itoophiyaa kan baratee fi ogummaa seeraatiin tajaajila waggaa lamaa fi isaa ol kan qabu;
10 (3)(b) Dhaabbata barnootaa seeraan beekamtii qabu irraa barumsa seeraatiin digirii lammaffaan kan eebbifame, seerota bu’uuraa Itoophiyaa kan baratee fi ogummaa seeraatiin tajaajila waggaa afurii fi isaa ol kan qabu;
10 (3)(c) Dhaabbata barnootaa seeraan beekamtii qabu irraa barumsa seeraatiin digirii jalqabaan kan eebbifame, seerota bu’uuraa Itoophiyaa kan baratee fi ogummaa seeraatiin tajaajila waggaa jahaa fi isaa ol kan qabu yookiin;
10(3)(d) Dhaabbata barnootaa seeraan beekamtii qabu irraa barumsa seeraatiin Dippiloomaan yookiin sadarkaa kanaan walgituun kan eebbifame, seerota bu’uuraa Itoophiyaa kan baratee fi ogummaa seeraatiin tajaajila waggaa saddeetii fi isaa ol kan qabu yoo ta’e dha.
4. Keewwatni 12 Keewwatni xiqqaan (1)
fi (2) haqamee kan kanatti aanuun bakka bu’ee jira.
Mirgaa fi faayidaa uummataa yookiin namoota dhuunfaa kabachiisuuf kan falmuu fi tajaajila kenneef kaffaltii kamiyyuu kan hin fudhanneef hayyamni abukaatummaa addaa nama dhuunfaa yookiin dhaabbata tajaajila abukaatummaa kennuu barbaaduuf kennamuu ni danda’a. Tarreeffamni raawwii isaa dambii bahuun kan murtaa’u ta’a.
5. Keewwata 14 Keewwata xiqqaa (2)tti aanee keewwatni xiqqaan (3) haaraan dabalamee jira:
14(3) Namni hayyama Abukaatummaa fudhachuuf qormaata fudhate kan hin dabarre
yoo ta’e irra deebiin qormaata fudhachuu ni danda’a. Haalli raawwii isaa Dambii bahuun kan murtaa’u ta’a.
6. Keewwatni 15 keewwatni xiqqaan
(1) haqamee kan kanatti aanuun bakka bu’ee jira.
15(1) Qormaataaf dhiyaachuuf ulaagaaleen armaan gadii guutamuu qabu:
(a) Ragaa barumsa seeraa dhaabbata seeraan beekamtii qabu irraa kenname;
(b) Ragaa muuxannoo hojii tajaajila ogummaa seeraatiin hojjechuu agarsiisu;
(c)Kaffaltii qormaata fudhachuuf murtaa’e raawwachuu;
(d) Mana hojii keessatti hojjechaa ture irraa ragaa waa’ee naamusa isaa agarsiisu dhiyeessuu.
7. Keewwatni 40 keewwatni xiqqaan 1-4 haqamee kan kanatti aanuun bakka bu’ee jira.
40(1) Abukaatoon yookiin dhaab atni tajaajila abukaatummaa hayyamni isaa dhorkame balleessaa yookiin hanqina dhorkamuu hayyamichaaf sababa ta’e sirreessuun yeroo dhorkaa akkaataa Labsii Lak.182/2005 keewwata 38(2)(d) tiin Gumiidhan murtaa’e kan xumure yoo ta’e, hayyamni isaa akka deebi’ee kennamuuf iyyata isaa barreeffamaan Gumiif dhiyeeffachuu ni danda’a.
40(2) Gumiin akkaataa keewwata kana keewwata xiqqaa 1 tiin iyyata dhiyaate irratti guyyaa iyyatichi dhiyaate irraa eegalee ji’a lama keessatti murtii kennuu qaba.
40(3) Murtiin akkaataa Keewwata kana Keewwata xiqqaa 2 tiin Gumiidhaan kennamu guyyaa hojii shan keessatti iyyataadhaaf beeksifamuu qaba.
40(4) Abukaatoon yookiin dhaabbatni hayyamni Abukaatummaa isaa haqame balleessaa haqamuu hayyamichaaf sababa ta’e sirreessuun akkaataa Labsii Lakk.182/2005 Keewwata 53(1) tiin yeroon taa’e erga xumuramee booda, bu’uura Labsicha keessatti tumameen ulaagaa hayyama Abukaatummaa argachuuf barbaachisu kan guutu yoo ta’e akka haaraatti hayyama fudhachuu ni danda’a.
8. Keewwatni 77 Keewwatni xiqqaan
(1)- (5) haqamee kan kanatti aanuun bakka bu’ee jira.
Abukaatoon akkaataa Labsii Lakk. 86/1996tiin hayyama Abukaatummaa sadarkaa 1ffaa fi 2ffaa fudhates ta’ee, Labsiin Lakk.86/1996 osoo hin bahin dura hayyama fudhatee Labsichaan raggaasifameef akkaataa Labsii Lakk.182/2005tiin hayyama Abukaatummaa akka fudhatetti lakkaawamee hayyamni isaa ni haaromsamaaf.
3. Seerota Raawwatiinsa Hin Qabaanne
Labsiin, Dambiin, Qajeelfamnii fi barmaatileen hojii Labsii kanaan wal-faallessan kamiyyuu dhimmoota Labsii kanaan hammataman irratti raawwatiinsa hin qabaatan.
4. Yeroo Labsichi Hojiiirra Itti Oolu
Labsiin kun guyyaa Magalata Oromiyaa irratti maxxanfame irraa eegalee hojiirra kan oolu ta’a.
Finfinnee Guraandhala 29 Bara 2007
Muktaar Kadir Pirezidaantii Mootummaa Naannoo
Oromiyaa

No comments:

Post a Comment